Ayasofya’da en kapsamlı restorasyon projesi yapılıyor

İSTANBUL- Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, İstanbul Valisi Davut Gül ve Bilim Kurulu Üyeleriyle Ayasofya-i Kebir Camii ve Sultanahmet Camii’nde yürütülen kapsamlı restorasyon çalışmalarını yerinde inceledi. Bakan Ersoy, “Daha nice asırlar boyunca tüm insanlık kubbesini altında buluşturabilmesi için yapının korunması, özgün malzemenin yaşatılması ve uzun vadeli yapısal güvenliğinin sağlanması hedefleri doğrultusunda Mimar Sinan’dan bu yana tarihin en kapsamlı restorasyon projesi uygulamaya alınmıştır.” ifadelerini kullandı.
Restorasyon bilim heyetinde yer alan Prof. Dr. Can Binan, Prof. Dr. Asnu Bilban Yalçın, Prof. Dr. Ahmet Güleç, Prof. Dr. Hasan Fırat Diker, Doç. Dr. Mehmet Selim Ökten ile birlikte basın toplantısı yaptı. Bakan Ersoy, Sultan I. Mahmud tarafından 1740-41 tarihlerinde Ayasofya’ya eklenen sekiz mukarnas başlıklı mermer sütun üzerine oturan kemer düzenlemesi bulunan şadırvanın önünde konuştu.

Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi için, “Ayasofya’da atılan her adımı sadece bir restorasyon çalışması olarak görmek yanlış olacaktır. Bu çalışmalar aynı zamanda mühendislik, sanat ve bilimin buluştuğu büyük bir koruma seferberliğidir. Bu nedenle de alanında uzman akademisyenler önderliğinde çalışıyoruz” dedi.
Süreçlerin bilim kurulları denetiminde, şeffaf ve bilimsel yöntemlerle yürütüldüğünü vurgulayan Ersoy, Sultanahmet’te çalışmaların tamamlandığını, Ayasofya’daki çok katmanlı restorasyonun ise planlanan takvim doğrultusunda sürdüğünü açıkladı.

 

İstanbul’un en önemli inanç ve kültür mirasları arasında yer alan Ayasofya-i Kebir Camii ile Sultanahmet Camii’nde yürütülen restorasyon çalışmalarını yerinde inceleyen Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, çalışmaların geldiği son aşamaya ilişkin basın mensuplarına değerlendirmelerde bulundu.
Süreçlerin; kapsamlı tetkik, belgeleme ve planlama aşamalarının yanı sıra bilim insanlarıyla yapılan istişareler ve bilim kurullarının karar ve denetimleri doğrultusunda yürütüldüğünü kaydeden Ersoy, Sultanahmet’te çalışmaların tamamlandığını, Ayasofya’daki uygulamaların ise hızla sürdüğünü bildirdi.
Bakan Ersoy, Bakanlık olarak kültür ve turizm alanında tarihi emanetlerin vazgeçilmezliğini her fırsatta vurguladıklarını belirterek, bu yaklaşımın yalnızca söylemde kalmadığını ifade etti.

   

Bakan Ersoy, sözlerini şöyle sürdürdü: “Bilim Kurulumuzun kararları ve Koruma Kurulunun onayının ardından Ayasofya’da çalışmalarımızı koruma, onarım ve güçlendirme olmak üzere 3 başlıkta ele aldık. İlk aşamanın ardından 2023 yılında ikinci aşama çalışmalar için harekete geçtik. İkinci aşamada önceliğimiz deprem güçlendirme faaliyetleri oldu. Deprem hayatımızın bir gerçeği, depreme hazırlıklı olmalıyız, en çok da binlerce yıllık Ayasofya ve diğer kültürel mirasımızı depreme karşı dirençli hale getirmek bizim için hayati öneme sahiptir. Bu kapsamda Beyazıt Minaresi ve dış cephede titiz bir çalışma yürüttük. Ana kubbede oldukça geniş çaplı bir çalışma yapıldı ve y kubbenin dış yüzeyindeki tüm kurşun kaplama yenilendi. Aynı anda iç yüzeyde de mozaiklerin zarar görmemesi için kubbe üzerine çelik konstrüksiyon ve koruyucu brandadan geçici bir örtü sistemi yapıldı. Bu örtü sistemi için 43,5 metre yüksekliğinde çelik platform sistemi inşa edildi. Her adımı bilim insanlarının önderliğinde atıyor ve oldukça hassas bir süreç yönetiyoruz. Bahsettiğim bu çelik konstrüksiyonun imalat süreci de bunun güzel bir örneğidir.”

 Binlerce yıllık Ayasofya’nın zarar görmemesi için bir yıllık hazırlık süreci sonrasında harekete geçtiklerini belirten Ersoy, şu bilgileri verdi: “Oluşabilecek tüm sabit ve hareketli yüklerin statik hesapları zeminlerde yükleme testi, zemin sınıfı testi ve jeoradar taramaları yapıldı. Bu analizler bize, Ayasofya’nın metrekare başına taşıma gücünün maksimum 25 ton olduğunu ortaya koydu. Bilim Kurulumuz, Ayasofya zeminine 30 ton yükü taşıyacak ve zemine baskı uygulamayacak bir plan hazırladı ve hayata geçirdi, restorasyonda kullanılacak tüm araçlar da bu hesaplamalara göre belirlendi. Ayasofya’nın özgün zemininin zarar görmemesi için sırasıyla buhar geçişine izin veren örtü, keçe, kum, 18 milimetre kontra, 10×10 santimetre ahşap karkas, karkaslar arasına xps levha, karkaslar üzerine sesi önleyen şilte, en üst katmana da baklava sac uygulanarak zeminin tamamen korunması sağlandı.”