ZÜRİH – İsviçre’de yapılan başarılı denemenin ardından, güneş enerjili demiryolları Avrupa’da yakında yaygın bir manzara haline gelebilir.
Avrupa’nın altyapısı, yenilenebilir enerjideki patlamaya ayak uyduruyor; kıtanın demiryolu hatlarını mini güneş tarlalarına dönüştürmeye kararlı bir şirket var.
Geçen yıl İsviçreli girişim Sun-Ways, Val-de-Travers bölgesindeki Buttes köyünde işletmede olan rayların arasına 100 metre fotovoltaik (FV) panel döşeyerek dünyanın ilk güneş enerjili demiryolunu tanıttı.
Başlangıçta yalnızca üç yıllık bir pilot olarak planlanan hatta, toplam 18 kWp güce sahip özel tasarım 48 güneş paneli yerleştirildi.
Ancak denemenin daha ilk yılında elde edilen olumlu sonuçlar, hattın boyunca kalıcı bir sistem kurulmasının artık kuvvetle muhtemel olduğu anlamına geliyor, Euronews Earth’e verilen bilgiye göre.
Güneş enerjili demiryolları verimli mi?
Güneş panelleri genellikle, yıl boyunca mümkün olan en fazla güneş ışığını soğurabilmeleri için belirli bir eğimle kuruluyor.
Örneğin İspanya’da, en yüksek verim için ideal eğim 30° ile 35° arasında. Science Direct’te 2022’de yayımlanan bir çalışmaya göre, İber Yarımadası’ndaki güneş panellerinde 34°’lik eğim, yıllık üretim kaybının yüzde 1’den düşük olmasını sağladı.
Bu nedenle eğimli çatı yüzeyleri panel kurulumu için doğal olarak elverişli; bahçe çitleri, balkonlar ve düz çatılar ise buna kıyasla daha az enerji üretiyor.
Sun-Ways, demiryolu panellerinin eğimsiz olmasından kaynaklanan üretim kaybının yalnızca yaklaşık yüzde 10 olduğunu tahmin ediyor. Buna rağmen proje bir yılda yaklaşık 16.000 kWh elektrik üretti.Çatı panelleri günde 5 saat ‘bedava’ klima sağladı: Peki çevreye ne kadar dost?
Avrupa’da bahçe çitleri enerji santraline dönüşüyor
Bunu somutlaştırmak gerekirse, bu miktar, ısınma, sıcak su, aydınlatma ve cihazlar dahil tüm ihtiyaçlarını elektrikle karşılayan ortalama bir Birleşik Krallık hanesinin yıllık enerji tüketimine yaklaşık olarak eşit.
Teorik olarak güneş panelleri, 5.317 kilometre uzunluğundaki İsviçre demiryolu ağının tamamına döşenebilir; bu da 760 futbol sahasına eşit ya da pilot projenin kapsadığı alanın 50.000 katından fazla bir yüzeye denk geliyor.
Sun-Ways, bunun yılda yaklaşık bir teravatsaat (TWh) elektrik üretme potansiyeli taşıdığını, bunun da ülkenin toplam enerji tüketiminin yaklaşık yüzde 2’sine karşılık geldiğini hesaplıyor.
Güneş enerjili demiryolları ne kadar güvenli?
Demiryolu hatlarını yenilenebilir enerji merkezlerine dönüştürmek hiç de kolay değil ve kendine özgü bir dizi zorluğu beraberinde getiriyor.
Uluslararası Demiryolları Birliği’nin daha önce dile getirdiği en büyük kaygılardan biri, panellerde mikro çatlaklar oluşması, yangın riskinin artması ve yansımaların makinistlerin dikkatini dağıtması.
Sun-Ways, çatı üstüne kurulacak modellere kıyasla daha dayanıklı ve yansımayı önleyici filtreyle donatılmış paneller üreterek bu sorunların önüne geçmeye çalışıyor.
Entegre sensörler panellerin düzgün çalışmasını sağlarken, trenlerin arkasına takılan fırçalar yüzeyde biriken kirleri temizleyebiliyor.
İşletmenin ilk yılında herhangi bir sorun yaşanıp yaşanmadığı sorulduğunda Sun-Ways, Euronews Earth’e tesisin “kusursuz çalıştığını” ve herhangi bir “özel bakım” yapmak zorunda kalmadıklarını söyledi.
REKLAM
Şirket, “Bu ilk pilot projede elektrik doğrudan şebekeye veriliyor” diye ekliyor. “Ancak Sun-Ways santrallerinde üretilen elektriği doğrudan demiryolu trafo merkezlerine ya da trenlerin çekiş hattına geri beslemek için şimdiden çalışıyoruz.”
Güneş enerjili demiryolları Avrupa genelinde standart haline gelir mi?
İsviçre’deki başarılı denemenin ardından Sun-Ways, ülkenin ulusal demiryolu altyapı işletmesi Rete Ferroviaria Italiana ile temas halinde olan İtalyan bir iş ortağıyla işbirliği anlaşması imzaladı.
Önümüzdeki aylarda başlatılması planlanan pilot projeye ilişkin ayrıntılar yakında açıklanacak.
Sun-Ways, Güney Kore’de başka bir güneş enerjili demiryolu kurmak için hükümetten onay aldı; Hollanda, Çin, Hindistan ve Singapur’dan şirketlerle de görüşmeler sürüyor.